Wat is beleggen? Antwoorden op jullie vragen

Een tijdje geleden kreeg ik een nieuwsbrief van mijn bank. Volgens een Febelfin-bevraging bij 1.000 jongeren tussen 16 en 30 jaar was meer dan een vijfde van hen begonnen met beleggen, een kwart daarvan tijdens de coronacrisis. Het viel me op, want tot dan was de gemiddelde belegger vooral ouder. Dat is precies waarom ik dit artikel schrijf: niet als verkooppraatje van een bank of broker, maar als eerlijke uitleg voor wie zich echt afvraagt wat beleggen nu eigenlijk is.

Beleggen in één zin

Beleggen betekent geld inzetten in iets dat de kans heeft om in waarde te stijgen, in ruil voor het risico dat het ook kan dalen. Dat is het, in essentie. Geen magie, geen geheime formule. Je koopt een stukje van iets (een bedrijf, een verzameling bedrijven, een obligatie) in de hoop dat het later meer waard is dan wat je ervoor betaalde, of dat het je onderweg een inkomen oplevert.

Dat onderscheidt beleggen van sparen. Sparen is geld opzij zetten zonder noemenswaardig risico, tegen een lage (soms zelfs negatieve, na inflatie) opbrengst. Beleggen aanvaardt schommelingen in ruil voor een hoger verwacht rendement op lange termijn.

De bouwstenen: aandelen, ETF’s en obligaties

Je hoeft niet alles te kennen om te beginnen, maar deze drie termen kom je overal tegen:

• Aandelen zijn stukjes eigendom van een bedrijf. Stijgt de waarde van het bedrijf, dan stijgt (meestal) ook je aandeel. Sommige bedrijven keren daarnaast een dividend uit, een deel van de winst dat rechtstreeks naar aandeelhouders gaat.
• ETF’s (Exchange Traded Funds) zijn mandjes van tientallen tot duizenden aandelen of obligaties in één product. Koop je bijvoorbeeld een wereldwijde ETF, dan koop je in één keer een klein stukje van duizenden bedrijven wereldwijd. Dat spreidt je risico automatisch.
• Obligaties zijn in essentie leningen aan een overheid of bedrijf, waarvoor je een vaste rente krijgt. Doorgaans minder risicovol dan aandelen, maar ook met een lager verwacht rendement.

Waarom rendement vs.risico altijd de kernvraag is

Elke belegging heeft een verwacht rendement en een risico. Die twee gaan hand in hand: hoe hoger het potentieel rendement, hoe groter doorgaans de kans op (tijdelijk of blijvend) verlies. Er bestaat geen belegging die veel oplevert zonder enig risico. Wie je dat verkoopt, verkoopt je iets anders dan beleggen.

De kunst zit niet in het vinden van de “veilige belegging met hoog rendement”, die bestaat niet. De kunst zit in het kiezen van een risiconiveau dat past bij jouw tijdshorizon en jouw incasseringsvermogen, en daar consequent aan vasthouden.

Waarom tijd je grootste voordeel is

De gemiddelde Belgische belegger is 54 jaar oud. Dat is jammer, want jongeren hebben iets wat niemand kan bijkopen of bijmaken: tijd. Dankzij het rente-op-rente-effect (samengesteld rendement) kan je met beperkte inspanning veel meer vermogen opbouwen over je leven, simpelweg door vroeger te beginnen.

Een concreet voorbeeld maakt dat tastbaar. Belegt iemand vanaf zijn 25ste tien jaar lang 200 euro per maand tegen een gemiddeld rendement van 7% per jaar, en laat hij dat kapitaal daarna gewoon staan tot zijn 65ste, dan groeit dat tot een aanzienlijk hoger bedrag dan wanneer iemand pas op zijn 35ste begint met hetzelfde bedrag, twintig jaar lang inlegt, en dubbel zoveel stort. Niet omdat de eerste persoon slimmer belegt, maar puur omdat het geld langer de tijd kreeg om te groeien.

De grootste denkfout bij starters

De meest voorkomende denkfout die ik al bij vrienden en kennissen heb gezien is dat beleggen “iets voor later” is, totdat je “genoeg” geld hebt om ermee te beginnen. In de praktijk is het andersom: hoe eerder je (met een bedrag dat je kunt missen) begint, hoe meer tijd je aan het werk zet. Wachten tot je 10.000 euro spaargeld hebt voor je aan beleggen denkt, kost je vaak meer aan gemiste jaren dan het je aan zekerheid oplevert.

De tweede veelvoorkomende denkfout is denken dat beleggen hetzelfde is als speculeren of traden of erger, gokken op het casino. Snel in- en uitstappen, proberen de markt te timen, elke dag naar koersen kijken: dat is een heel ander spel dan het geduldig opbouwen van vermogen via brede spreiding en tijd. Het eerste is voor de meeste mensen een verliesspel. Het tweede is een strategie die decennialang bewezen heeft te werken.

Wat nu?

Dit artikel gaat bewust niet over welke broker of welke bank je moet kiezen, dat lees je in het volgende artikel van deze reeks. Het punt hier is simpel: beleggen is geen geheime kunst voorbehouden voor experts. Het is een vaardigheid die iedereen kan leren, met tijd als je belangrijkste bondgenoot.

Bronnen:

• Febelfin-onderzoek naar jongeren en beleggen tijdens corona: Febelfin.be
• FSMA-cijfers over aandelenbezit bij 18- tot 35-jarigen: FSMA.be