Beleggen en marktvolatiliteit als zelfstandige: hoe ik kalm blijf
Hey allemaal! 👋 Als je de laatste tijd wat tijd doorbrengt op Reddit, herken je het patroon vast. Post na post van IT-freelancers met een variant van dezelfde vraag: “mijn contract loopt volgende maand af, de markt voelt vreemd aan, wat nu?” Angst over marktvolatiliteit als zelfstandige is iets, en ik denk dat de meeste FIRE-content dat nooit echt goed behandelt.
Het zette me aan het denken. Veel FIRE-blogs praten over marktdalingen. Veel freelance-blogs praten over je volgende klant vinden. Maar bijna niemand praat over wat er gebeurt als beide tegelijk misgaan. En voor een zelfstandige die FIRE nastreeft met een gezin om voor te zorgen, is die combinatie iets wat je ’s nachts wakker houdt.
Dus dit is die post.
Mijn opzet: één klant tegelijk
Mijn opzet is vrij simpel. één hoofdklant tegelijk, en als die afloopt, zoek ik de volgende. Tot nu toe liep dat prima. Geen grote gaten, geen horrorverhalen.
Maar eerlijk, ik ben wat minder zeker over de volgende overstap dan over de vorige. En de reden is iets wat veel mensen in IT zullen herkennen, ook al praten ze er niet vaak over.
Ik begon met echt hands-on ontwikkel- en operationeel werk. Technisch werk. De voorbije vijf jaar verschoof dat geleidelijk naar iets wat moeilijker op een cv te zetten is. Veel coördinatie. Veel zorgen dat de juiste mensen met elkaar spraken en dat dingen effectief gebeurden. De technische achtergrond is er nog, ik begrijp wat er onder de motorkap gebeurt, maar ik ben al een tijdje niet meer de persoon die dagelijks code schrijft of infrastructuur draait.
Dat plaatst je in een wat ongemakkelijke positie als je iets nieuws zoekt. Je gaat niet concurreren met iemand die de voorbije vijf jaar elke dag codeerde. Maar je stapt ook niet binnen als CTO of strategische aanwerving bij een bedrijf dat je nog niet kent. Het werk dat je deed is nuttig, het past gewoon niet netjes in één functietitel.
Ik denk niet dat dit uitzonderlijk is. Ik denk gewoon dat de meeste mensen het niet hardop zeggen. En het is zeker een deel van waarom ik serieuzer nadenk over een financiële buffer dan ik misschien zou doen met een makkelijker te plaatsen profiel.
Het probleem waar niemand over praat
De meeste mensen die FIRE nastreven, maken zich zorgen om één type financiële onzekerheid: die van de portefeuille. Markten dalen, je getal wordt kleiner, je voelt je onzeker. Het standaardadvies is: koers aanhouden, blijven investeren, uitzoomen.
Zelfstandigen kunnen tegelijk een tweede type te verwerken krijgen: dat van het inkomen. Niet gewoon: “mijn loon kan stijgen of dalen”, maar: “ik heb misschien een tijdlang helemaal geen inkomen.” Die twee dingen samen zorgen voor een heel andere soort stress dan elk apart.
Als werknemer blijft je loon binnenkomen, zelfs als de markten crashen. Je kunt zelfs meer kopen tegen lagere prijzen. Als zelfstandige met een gat tussen klanten verkoop je mogelijk activa om de levenskost te dekken, precies op het slechtste moment. Of erger, je zit op cash die niet geïnvesteerd wordt omdat je je niet zeker genoeg voelt om het te plaatsen.
De moeite waard om over na te denken, toch?
Mijn vennootschap als ingebouwde buffer
Een van de dingen die ik echt waardeer aan een vennootschap hebben, is dat het een natuurlijke buffer creëert tussen mijn omzet en mijn privéfinanciën. Geld komt eerst in de vennootschap terecht. Ik betaal mezelf daaruit een loon, en dat loon dekt onze huishoudkosten.
Als het krap wordt, is de eerste hendel die ik zou overhalen het aanpassen van hoeveel loon ik uit de vennootschap haal. Is er genoeg cash uit vorige facturatiemaanden, dan kan ik mezelf een tijdlang gewoon blijven uitbetalen, ook zonder nieuwe klant. De buffer verdwijnt niet op het moment dat het contract stopt.
Hoe lang die buffer meegaat, hangt af van hoe gedisciplineerd je bent geweest om cash in de vennootschap te houden in plaats van alles eruit te halen. Ik denk er in maanden aan reserve aan, niet in een specifiek bedrag. Je wil genoeg dat een gat van twee, drie maanden hanteerbaar aanvoelt in plaats van catastrofaal. Meer dan dat voelt overdreven, want stilzittende cash in een vennootschap werkt niet voor je.
Hoe marktvolatiliteit mijn manier van beleggen verandert
Ik volg geen strak maandelijks investeringsschema. Sommige mensen zweren bij strikte dollar cost averaging en ik snap waarom. Voor mij hangt het af van de situatie.
Als de pijplijn er voor de komende maanden goed uitziet en de vennootschap een gezonde buffer heeft, investeer ik regelmatig. Markt omhoog? Prima. Markt omlaag? Eigenlijk ook prima, misschien zelfs beter. Ik probeer niets te timen, ik zet gewoon geld aan het werk zolang ik zicht heb op inkomen.
Als de pijplijn minder duidelijk is, hou ik wat in. Niet volledig stoppen, maar meer cash aanhouden in de vennootschap en minder investeren tot het weer rustiger aanvoelt.
Dit is waarschijnlijk minder optimaal in zuiver rendement dan strikte DCA zou zijn. Maar marktvolatiliteit als zelfstandige gaat niet alleen over de portefeuille, het gaat ook over of je je stabiel genoeg voelt om überhaupt te blijven investeren. ’s Nachts goed slapen heeft ook waarde, zeker met twee jonge kinderen in huis.
Wat er verder nog meespeelt
Twee dingen die ik eerder wat vlug voorbijging, verdienen wat verduidelijking.
Ten eerste, de huurflat. Ze is verhuurd en de huur dekt de lening, wat fijn is, maar dat is het dan ook voorlopig. Geen betekenisvolle cashflow bovenop. De echte waarde zit op lange termijn: er bouwt zich eigen vermogen op en het wordt ooit een volwaardig actief, maar het is niets waar ik nu op kan leunen om de huishoudkosten te dekken tijdens een rustige periode. Ik vermeld het omdat het deel is van het volledige plaatje, niet omdat het me redt als het volgende maand misgaat.
Ten tweede, en waarschijnlijk belangrijker: het inkomen van mijn vrouw draagt een solide deel van onze vaste kosten en koopt echte tijd om dingen uit te zoeken zonder paniekbeslissingen. Ik denk dat ik dat soms onderschat als ik over onze financiën praat, deels uit gewoonte om mezelf als de “hoofd”-verdiener te zien, maar het zou dwaas zijn om het weg te laten uit een eerlijke post over financiële veerkracht.
De combinatie van de bedrijfsbuffer, haar inkomen en de flat die op de achtergrond eigen vermogen opbouwt, vormt eigenlijk een behoorlijk degelijk vangnet. Niet perfect, maar ook niet breekbaar.
Mijn concrete plan als het misgaat
Stel dat de markt 20% daalt en ik een contract afrond zonder een nieuwe klant klaar te hebben staan. Wat is dan de effectieve volgorde van stappen?
- Ik zou de portefeuille niet aanraken. Een daling van 20% is oncomfortabel, maar geen reden om te verkopen. Het geld in de portefeuille is geld voor de lange termijn.
- Ik zou mijn loon uit de vennootschap naar beneden bijstellen en een tijdje op de bedrijfsbuffer leunen. Het inkomen van mijn vrouw houdt het huishouden ondertussen draaiende, wat veel druk wegneemt.
- Als het gat langer duurt dan de buffer dekt, zou ik eerst naar mijn privé-uitgaven kijken voor ik iets zou overwegen te verkopen. We deden een renovatie en hebben een afbetaald gezinshuis, waardoor onze vaste kosten beheersbaar geworden zijn.
- Ik zou serieus werk maken van een volgende klant vinden. Niet meteen paniekeren, maar wel met meer focus dan wanneer alles comfortabel loopt.
Het FIRE-doel als anker in plaats van stressfactor
Iets wat ik niet verwachtte toen ik dit alles nauwkeurig begon bij te houden: een concreet doelgetal hebben, maakt de zenuwachtige periodes net makkelijker om door te komen.
Als de markten dalen, vind ik dat niet leuk, maar het stort me ook niet in een spiraal. Ik weet wat het doel is, ik weet ongeveer waar ik sta, en een slechte maand of twee verandert de richting niet. Het is ruis.
De mensen die ik nu het meest zie worstelen op Reddit, lijken alles tegelijk te verwerken zonder enig kader om het te ordenen. Klantstress, portefeuillestress, algemene “wat gebeurt er met de economie”-stress, allemaal door elkaar. Een FIRE-doel hebben lost dat niet op. Maar het geeft je wel een manier om de kortetermijnruis te scheiden van wat op lange termijn echt telt.
De realiteit
Ik zei het al en zeg het nog eens: ik ben er niet zeker van dat mijn volgende klantenzoektocht zo vlot zal lopen als de vorige. Mijn carrière verschoof de voorbije jaren van hands-on technisch werk naar iets meer administratiefs en coördinerends, en die grijze zone is moeilijker te verkopen in een nerveuze markt dan een duidelijk profiel als ontwikkelaar of architect. Dat is een reële onzekerheid en ik ga niet doen alsof dat niet zo is.
Wat ik wel weet, is dat ik er beter voor sta om ermee om te gaan dan zonder spaargeld en zonder buffer. De cash in de vennootschap, de portefeuille en het inkomen van mijn vrouw samen betekenen dat als het echt stiller wordt, ik tijd heb om het uit te zoeken in plaats van uit paniek het eerste te moeten aannemen dat langskomt.
Dat is eigenlijk het hele punt.
Vier jaar verder, nog steeds bezig. 😄