De Belgische meerwaardebelasting is een feit: wat ze doet met je portefeuille

Gedurende mijn hele beleggingscarrière in België, en dat is sinds mijn 18e, bestond er geen meerwaardebelasting. Je kocht, de waarde steeg, je verkocht en je hield het verschil over. Er was wel de TOB, oftewel de taks op beursverrichtingen, maar daar bleef het zo’n beetje bij. Sinds januari 2026 is dat verleden tijd.

Kort gezegd: de meerwaardebelasting is een heffing van 10% op de gerealiseerde meerwaarde boven € 10.000 per jaar en per persoon. Een koppel komt dus aan € 20.000 vrijstelling. Wie al vóór 2026 belegde, betaalt enkel op de winst boven de waarde van zijn portefeuille op 31 december 2025. (Je hoort ook wel eens “vermogenswinstbelasting”, dat is hetzelfde beestje.)

Dat maakt beleggen in België niet dramatisch slechter. Maar het verandert wel de rekensom voor een aantal dingen, en als je aan financiële onafhankelijkheid werkt, is het de moeite waard om het goed te snappen in plaats van erover te panikeren als een kip zonder kop.

Wat de meerwaardebelasting precies inhoudt

Sinds 1 januari 2026 wordt de gerealiseerde meerwaarde op financiële activa (aandelen, goudbeleggingen, etc.) in België belast aan 10%. Dat geldt voor aandelen, ETF’s, obligaties, derivaten, cryptomunten en de meeste beleggingsfondsen. Verkoop je iets met winst en ligt die winst boven de jaarlijkse vrijstelling, dan gaat 10% van het bedrag boven die drempel naar de staat. De officiële omschrijving en de aangifteregels staan op de pagina van FOD Financiën over de meerwaardebelasting, dus check die als je twijfelt over jouw specifieke situatie.

“Gelukkig” is de eerste € 10.000 winst per jaar per persoon vrijgesteld. Benut je die vrijstelling in een bepaald jaar niet volledig, dan kan je € 1.000 per jaar meenemen naar later, tot maximaal vijf jaar. Je effectieve vrijstelling kan daardoor oplopen tot € 15.000 in één jaar. Handig als je een grotere herschikking van je portefeuille plant.

Voor alle duidelijkheid: dit is uitsluitend een belasting op de gerealiseerde winst. Zolang je je posities gewoon aanhoudt, gebeurt er niets. De klok begint pas te lopen wanneer je verkoopt.

Meerwaardebelasting op aandelen die je al had: de peildatum van 31 december 2025

Dit is het stuk waar je even bij moet stilstaan als je al een tijdje belegt.

Voor activa die je vóór 2026 kocht, gebruikt de fiscus niet je oorspronkelijke aankoopprijs om de winst te berekenen. Ze vertrekken van de waarde van je posities op 31 december 2025, de officiële peildatum.

Stel dat je jaren geleden VWCE kocht aan € 80 per aandeel en het stond op 31 december 2025 op € 120. Die € 40 per aandeel valt onder de overgangsregeling en blijft volledig belastingvrij. Je betaalt pas op wat er bovenop komt, en pas wanneer je effectief verkoopt.

Eigenlijk best genereus. Langetermijnbeleggers worden niet met terugwerkende kracht belast op jaren winst die opgebouwd waren voor de belasting bestond.

Wat verandert er voor ETF-beleggers?

Geen paniek: voor een klassieke kapitaliserende wereld-ETF zoals VWCE of IWDA verandert de logica eigenlijk nauwelijks. Kopen, vasthouden, laten samengestelde interest doen wat ze moet doen, en niet onnodig verkopen. Dat was vroeger de juiste aanpak en dat is het nog steeds. De belasting slaat enkel toe als je verkoopt, dus hoe minder je handelt, hoe minder je betaalt.

Drie dingen die je wel moet weten:

• Er geldt FIFO. Verkoop je een deel van een positie die je over meerdere jaren hebt opgebouwd, dan past de fiscus First-In-First-Out toe. De aandelen die je het eerst kocht, zijn de aandelen die je het eerst verkoopt. Dat telt vooral tijdens de afbouwfase, omdat je oudste lots vaak de grootste winst boven de peildatum dragen.
• Gemengde fondsen met obligaties. Houd je ETF’s of fondsen aan die voor 10% of meer uit obligaties bestaan, dan blijft de bestaande Reynderstaks (30% op het obligatiegedeelte van de winst) daarnaast gewoon van toepassing. Pure aandelen-ETF’s zoals VWCE vallen daar niet onder.
• Opt-in of opt-out. Je broker kan de 10% automatisch inhouden op het moment van verkoop (opt-in, de standaard bij de meeste Belgische brokers), of je kiest voor opt-out en geeft het zelf aan via je belastingaangifte. Werk je met een internationale broker zoals IBKR, dan mag je dat waarschijnlijk zelf regelen.

Wat de meerwaardebelasting doet met een FIRE-strategie

De opbouwfase verandert niet echt. Je verkocht tijdens de opbouw toch al niet. Daar raakt de belasting je nauwelijks.

Waar het wel begint te tellen, is bij herbalanceren en bij het opnemen van je vermogen.

Is je portefeuille afgedreven (stel: je aandelenallocatie staat te hoog na een sterke rit), dan heb je nu een reden om bewuster na te denken over wanneer en hoe je herschikt. Eén grote verkoop in één jaar kan je winst ruim boven de € 10.000 duwen en een echte aanslag opleveren. Spreiden over twee of drie jaar wordt dan interessanter, of herschikken via waar je je nieuwe inleg naartoe stuurt in plaats van via verkopen.

Tijdens de opnamefase geldt exact dezelfde logica. In plaats van in één keer een groot stuk te verkopen, mik je op ongeveer € 10.000 winst per jaar en blijf je binnen of dicht bij de vrijstelling. Het verschilt niet wezenlijk van een verstandige opnamestrategie, maar er komt een planningslaag bij die er vroeger niet was.

Een ruw cijfer om in je achterhoofd te houden: een aandelenportefeuille van € 200.000 met 5% reëel rendement levert ongeveer € 10.000 winst per jaar op. Precies op de drempel dus. Naarmate je portefeuille groeit, komt een steeds groter deel van je jaarlijkse winst daarboven uit. Reken dat mee in je FIRE-doel.

Goed nieuws voor freelancers: VAPZ en IPT blijven vrijgesteld

Pensioenspaarproducten zijn volledig vrijgesteld van de meerwaardebelasting. Dat geldt ook voor VAPZ en IPT, de twee belangrijkste fiscaalvriendelijke pensioenpotjes voor Belgische freelancers die via een vennootschap werken.

Ik behandelde die twee al eerder in het artikel over de financiële realiteit van freelancer worden, toen vooral vanuit de inleg. De vrijstelling voegt er een reden aan toe: je inleg verlaagt niet alleen je belastbaar inkomen, de groei binnen die structuren blijft ook volledig buiten de nieuwe belasting. Ben je freelancer en heb je je VAPZ nog niet gemaximaliseerd, dan is dat argument er net iets sterker op geworden.

Als jullie als koppel beleggen

Nog even terugkomen op die vrijstelling van € 10.000 per persoon.

Voor twee mensen die samen beleggen komt dat neer op € 20.000 winst per jaar waar geen euro belasting op verschuldigd is. Met de maximale overdracht erbij kan je in één jaar zelfs tot € 30.000 aan gecombineerde vrijstelling benutten, tenminste als je in rustigere jaren ongebruikte ruimte hebt opgebouwd.

Plan je een grotere herschikking of begin je aan de afbouw, denk dan na over de timing over verschillende belastingjaren heen en zorg dat jullie allebei je vrijstelling gebruiken. Niet ingewikkeld. Je moet er alleen aan denken.

Hoe ik er zelf mee omga

Zowel in de update over mijn portefeuille als in het stuk over robobeleggen vermeldde ik al dat de meerwaardebelasting me voorzichtiger maakt met belastbare gebeurtenissen. Dat blijft voor mij de belangrijkste praktische verandering.

Ik ben niets aan het herstructureren. De portefeuille bestaat grotendeels uit ETF-posities voor de lange termijn en de opnamefase ligt nog een eind weg. Wat ik nu wel anders doe, is één extra vraag stellen voordat ik verkoop: is deze herschikking nu echt nodig, of bereik ik hetzelfde door te sturen naar waar mijn nieuwe inleg naartoe gaat? Is er een reden om dit over twee jaar te spreiden in plaats van één?

Vragen die ik sowieso al had moeten stellen, eigenlijk. De belasting maakt gewoon zichtbaarder wat het me kost als ik ze oversla.

Voor wie in Belgische vastgoedaandelen zit: de nettorendementen die ik toon in de GVV Monitor houden al rekening met de roerende voorheffing. De meerwaardebelasting komt daar bovenop, maar pas op het moment dat je je positie verkoopt, niet op je dividend.

Veelgestelde vragen over de meerwaardebelasting

Hoeveel bedraagt de meerwaardebelasting in België?

10% op gerealiseerde meerwaarde boven € 10.000 per persoon per jaar. Onder die drempel betaal je niets.

Wanneer moet je meerwaardebelasting betalen?

Enkel wanneer je verkoopt en daarbij winst realiseert. Zolang je je posities aanhoudt, is er geen belasting verschuldigd, hoeveel ze ook gestegen zijn.

Geldt de meerwaardebelasting op ETF’s zoals VWCE of IWDA?

Ja. Kapitaliserende aandelen-ETF’s vallen onder dezelfde regel van 10% boven € 10.000. Zit er 10% of meer obligaties in je fonds, dan blijft daarnaast ook de Reynderstaks van 30% op dat obligatiegedeelte gelden.

Geldt de meerwaardebelasting ook op crypto?

Ja, cryptomunten vallen onder dezelfde regeling als andere financiële activa.

Wat gebeurt er met winst die ik vóór 2026 opbouwde?

Die is vrijgesteld. De fiscus vertrekt van de waarde van je portefeuille op 31 december 2025, niet van je oorspronkelijke aankoopprijs. Enkel de winst boven die peildatum wordt belast.

Betaal ik meerwaardebelasting op mijn VAPZ of IPT?

Nee. Pensioenspaarstructuren, waaronder VAPZ en IPT, zijn volledig vrijgesteld.

Kan ik een ongebruikte vrijstelling meenemen naar volgend jaar?

Deels. Je kan € 1.000 per jaar overdragen, tot maximaal vijf jaar, waardoor je effectieve vrijstelling in één jaar kan oplopen tot € 15.000.

Wat me nog het meest bezighoudt

Wat we al jaren vreesden, is eindelijk gebeurd. Een van de laatste belastingvrije bastions is weg. Niet in paniek verkopen dus, en ook niet meegaan met de drastische maatregelen die sommige socialemediafanaten al aan het verkondigen zijn. Maar het is wel een reden om komende verkiezingen wat aandachtiger te volgen en te kijken wat politici hierna van plan zijn met de belastingdruk op beleggers. Want zodra een belasting bestaat, is ze bijzonder makkelijk te verhogen. Kijk maar naar de miljonairsbijdrage, die komt alweer ter sprake om te verdubbelen van 0,15% naar 0,30%.

Geen reden tot paniek. Wel een reden om iets weloverwogener te verkopen.

Ga jij iets aanpassen door de nieuwe belasting, of behoor je tot de groep die gewoon de 10% betaalt als het zover is? Laat het weten in de reacties.