Commanditaire vennootschap als freelancer: wat mijn CommV me kost en oplevert
Sinds augustus 2022 werk ik als freelancer en dat doe ik via een commanditaire vennootschap. Een CommV dus, de rechtsvorm waar de meeste mensen pas van horen als hun boekhouder erover begint (zo ging het bij mij ook).
Omdat het zo’n onbekende vorm is (voor de meeste mensen), wil ik er graag even bij stilstaan. Waarom ik die keuze maakte, hoe ik mezelf uitbetaal, wat dat ongeveer oplevert en waar het wringt. Ik ben geen boekhouder, dus lees dit als “wat ik zelf deed en waarom”, en reken je eigen situatie altijd na met de jouwe.
Een commanditaire vennootschap in het kort
Een CommV heeft minstens twee vennoten: een beherende vennoot die de zaak runt en onbeperkt aansprakelijk is, en een stille vennoot die enkel aansprakelijk is voor wat hij of zij heeft ingebracht. Er is geen minimumkapitaal (KBC zet de regels netjes op een rij). Als freelancer ben jij de beherende vennoot die het werk uitvoert en factureert.
Waarom ik een CommV koos en geen BV
Eerlijk? Omdat mijn boekhouder het aanraadde. Maar zijn argumenten hielden steek, en ik zou dezelfde keuze vandaag opnieuw maken:
- Je hebt twee vennoten nodig, maar slechts één hoeft actief te zijn. De stille vennoot doet niets in de dagelijkse werking.
- Mijn cijfers blijven privé. Volgens mijn boekhouder moet een CommV waarvan de beherende vennoten natuurlijke personen zijn, geen jaarrekening publiceren bij de Nationale Bank. Bij een BV kan iedereen jouw cijfers opvragen, klanten en concurrenten inbegrepen (daarom zie je hieronder ook een rekenvoorbeeld en geen kopie van mijn boekhouding 😉).
- De aansprakelijkheid weegt minder door. Let op, dit is vooral voor een IT’er met geen personeel, geen voorraad en geen grote investeringen. Het risico dat de vennootschap met schulden blijft zitten die ik privé moet betalen, is klein. Klein is natuurlijk niet nul, maar daar kom ik later op terug.
De oprichting kostte me rond de € 500, vaste prijs, omdat mijn boekhouder het meeste werk op zich nam: de statuten, de inschrijving bij een ondernemingsloket en het btw-nummer. Daarna komt er elk jaar een factuur van de boekhouder bij, voor de boekhouding, de aangiftes en de berekening van de voorafbetalingen. Reken voor een vennootschap op een paar duizend euro per jaar. Offerteplatform Bobex noemt voor 2026 € 2.000 tot € 5.400 exclusief btw, afhankelijk van hoeveel je zelf doet. Een eenmanszaak kost daar merkbaar minder, en dat verschil hoort in je afweging. Het klopt ook min of meer voor mijn boekhouder. Deze rekent een vast bedrag per kwartaal en bepaalde extra’s “in regie” zeg maar.
Hoe ik mezelf uitbetaal: een laag loon en de rest via VVPRbis
Het echte verschil met een eenmanszaak zit voor mij in hoe ik geld uit mijn commanditaire vennootschap haal. Ik keer mezelf een relatief laag loon uit, onder de €51.000 per jaar. Wat er daarna in de vennootschap overblijft, haal ik er later uit via VVPRbis: dividenden met een verlaagde roerende voorheffing.
Waarom minder focus op het loon? Omdat elke euro loon in België zwaar wordt belast. Ruwweg per extra euro die ik uit de vennootschap haal:
| Per extra euro | Als loon | Als VVPRbis-dividend |
|---|---|---|
| Eerste heffing | 20,5% sociale bijdragen | 25% vennootschapsbelasting |
| Tweede heffing | 45 tot 50% personenbelasting + gemeentebelasting | 18% roerende voorheffing |
| Wat ik ongeveer overhoud | 40 tot 42 cent | 61,5 cent |
De sociale bijdragen zijn in 2026 20,50% tot een inkomen van €75.024,54. De rest is een vereenvoudiging, maar het verschil is groot genoeg om er een keuze op te baseren.
Rekenvoorbeeld: wat er van €100.000 winst overblijft
Mijn eigen cijfers deel ik niet (zie hierboven), maar ze liggen in de buurt van dit voorbeeld. Stel: na alle kosten blijft er €100.000 winst over.
| Via een CommV zoals de mijne | Als eenmanszaak | |
|---|---|---|
| Loon (bruto) | €24.000 | niet van toepassing |
| Sociale bijdragen | ± €4.900 | ± €16.600 |
| Personenbelasting | ± €2.300 | ± €34.900 |
| Vennootschapsbelasting (25%) | ± €17.800 | niet van toepassing |
| Roerende voorheffing VVPRbis (18%) | ± €9.600 | niet van toepassing |
| Privé bij mij | ± €65.400 | ± €48.500 |
Van elke €100 winst komt via de CommV dus ongeveer €65 privé bij mij terecht. Als eenmanszaak zou dat €49 zijn. Dat is het hele verhaal in één getal.
Een paar vereenvoudigingen om eerlijk te zijn: de personenbelasting is gerekend zonder kinderen ten laste en zonder huwelijksquotiënt (in het echt ligt ze lager), alle winst wordt uitgekeerd, het VVPRbis-tarief van 18% geldt pas na de wachttijd en enkel op aandelen die ervoor in aanmerking komen, en de hogere kost van de boekhouder bij een vennootschap zit nog niet in het verschil.
Waarom ik bewust onder de €51.000 loon blijf
Hier zit een addertje. Een vennootschap krijgt het verlaagde tarief vennootschapsbelasting van 20% op de eerste € 100.000 winst alleen als minstens één bedrijfsleider een bezoldiging van € 51.000 krijgt (of evenveel als de belastbare winst). Dat bedrag geldt vanaf aanslagjaar 2027 en wordt voortaan elk jaar geïndexeerd.
Ik haal die drempel niet, dus mijn CommV betaalt 25%. Dat kost geld, maar minder dan je zou denken. Stel dat je je loon met € 15.000 bruto zou moeten verhogen om de drempel te halen:
| Winst in de vennootschap (na loon) | Voordeel van het 20%-tarief | Extra kost van het hogere loon | Beste keuze |
|---|---|---|---|
| €40.000 | ± €2.000 | ± €3.000 | laag loon |
| €60.000 | ± €3.000 | ± €3.000 | ongeveer gelijk |
| €100.000 of meer | €5.000 | ± €3.000 | hoger loon |
Het verlaagde tarief brengt hoogstens € 5.000 per jaar op, terwijl elke euro extra loon ongeveer 20 cent meer kost dan dezelfde euro via VVPRbis. Bovendien mag wie het verlaagde tarief wil, zijn voordelen van alle aard (zoals een bedrijfswagen) niet boven 20% van zijn bezoldiging laten uitkomen. Laat je het tarief vallen, dan hoef je daar ook niet meer op te letten. Wat mijn eigen bedrijfswagen kost, lees je in mijn post over renting of leasing via je vennootschap.
VVPRbis werd dit jaar wel duurder: sinds 1 juli 2026 is de roerende voorheffing na de wachttijd 18% in plaats van 15%. Het rekenvoorbeeld hierboven gebruikt al die 18%.
Dit klinkt allemaal wel leuk, maar is er dan geen keerzijde? Natuurlijk wel. Het is zelfs een belangrijke dat je zeker niet mag onderschatten. Het vereist ook discipline om er correct mee op te gaan. Ik spreek dan natuurlijk over het pensioen.
Wat is dat over pensioen?
Dit is het stuk dat ik met open ogen laat liggen. Een laag loon betekent een lager wettelijk pensioen als zelfstandige. Het beperkt ook hoeveel ik zou mogen storten in een IPT (individuele pensioentoezegging), want die grens wordt berekend op je loon.
Fiscaal is een IPT per euro voordeliger dan VVPRbis. Alleen zit dat geld vast tot je wettelijke pensioenleeftijd, en dat botst met waar deze hele blog over gaat: ik wil zelf kiezen wanneer ik stop met werken. Dus haal ik het geld via VVPRbis privé en beleg ik het zelf. Hoe die beleggingen ervoor staan, deel ik in mijn portfolio-updates, en hoe de nieuwe meerwaardebelasting daarop inwerkt, lees je in een aparte post.
Een VAPZ heeft voor mij hetzelfde nadeel. Ook dat kapitaal wordt pas uitbetaald als je met (vervroegd) wettelijk pensioen gaat, op een paar uitzonderingen na, zoals een vastgoedproject.
Je kan misschien al raden waarom dit echt geen goed advies is om het ook zo te doen. Als je het niet ziet zitten om zelf te beleggen, hoe eenvoudig het ook is tegenwoordig, dan is een lager loon mogelijk NIET de beste methode voor jou.
Getrouwd? Dan is dat dividend niet alleen van jou
Hier lees je bijna nergens iets over. Ben je getrouwd onder het wettelijk stelsel (dus zonder huwelijkscontract), dan horen dividenden in principe bij het gemeenschappelijk vermogen, ook als alleen jij de aandelen bezit. “Inkomsten van eigen goederen behoren immers tot het gemeenschappelijk vermogen”, schrijven de advocaten van Van Havermaet. Ook je beroepsinkomen valt binnen die gemeenschap, zo staat er in de brochure van FOD Justitie.
Wat je met dat dividend privé belegt, is dus in principe ook van jullie samen. Bij een scheiding of een overlijden speelt dat mee, en het is iets om samen te bespreken voordat je de vennootschap opricht (bij een notaris, want een boekhouder is daar niet de juiste persoon voor).
Het minder fraaie kantje van een CommV
Het bovenstaande klinkt tot nu toe redelijk positief, maar aan vele van de bovenstaande beslissingen hangen nog wat extra negatieve gevolgen:
- Onbeperkte aansprakelijkheid. Als beherende vennoot sta je met je privévermogen in voor de schulden van de vennootschap. Onder het wettelijk stelsel kan dat ook jullie gemeenschappelijk vermogen raken.
- VVPRbis vraagt geduld. Het lage tarief geldt pas na een initiële wachttijd.
- Je hebt een stille vennoot nodig. Iemand die je genoeg vertrouwt om mee in een vennootschap te stappen.
- Meer administratie dan een eenmanszaak. Een eigen rekening, een eigen boekhouding, loonfiches, een aparte aangifte. Zonder boekhouder zou ik eraan beginnen noch aan eindigen.
Wat me bij de start het meest verraste, waren trouwens de sociale bijdragen en de voorafbetalingen. Daar schreef ik een aparte post over: de drie rekeningen die ik als freelancer niet zag aankomen (in het Engels).
Checklist voor je eerste jaar met een commanditaire vennootschap
Dit is het lijstje dat ik zelf graag had gehad in 2022. Neem het gerust mee naar je eerste gesprek met je boekhouder:
- Bekijk je huwelijksstelsel vóór de oprichting. Getrouwd zonder contract? Praat dan eerst met je partner (en eventueel een notaris) over wat dat betekent voor de aandelen en het dividend.
- Vraag of je inbreng in aanmerking komt voor VVPRbis. Het lage tarief geldt enkel voor aandelen van een kleine vennootschap, uitgegeven tegen een nieuwe inbreng in geld en volstort (Wolters Kluwer somt de voorwaarden op). Dat regel je het best meteen bij de oprichting.
- Open een aparte zakelijke rekening. Wat van de vennootschap is, blijft op die rekening.
- Zet geld opzij voor je sociale bijdragen. De eerste jaren betaal je voorlopige bijdragen en later volgt een regularisatie op je werkelijke inkomen. Die factuur kwam bij mij harder aan dan verwacht.
- Plan je voorafbetalingen. Als starter ben je de eerste drie jaar vrijgesteld van de belastingvermeerdering als je te weinig voorafbetaalt. Daarna niet meer, dus begin er liever al in jaar één mee.
- Kies je loon bewust. Onder of boven de €51.000, en welke kosten de vennootschap rechtstreeks betaalt (laptop, internet, een thuiswerkvergoeding).
- Beslis wat je met je pensioen doet. IPT, VAPZ of zelf beleggen. Elk heeft een prijs, alleen betaal je die op een ander moment.
In mijn nieuwsbrief deel ik wat ik verder leer over de vennootschap, belastingen en mijn eigen beleggingen. Schrijf je hieronder in als je dat wil volgen.
Zou ik opnieuw voor een commanditaire vennootschap kiezen? Ja. Al zou ik vandaag vroeger met mijn boekhouder rond de tafel zitten over mijn pensioen. Deze post heeft me er alvast toe gedwongen.😉
Werk jij ook via een CommV, of koos je voor een BV of gewoon een eenmanszaak? Ik ben benieuwd hoe jij jezelf uitbetaalt.